Ууланд алхдаг найз нөхдүүдтэйгээ нийлээд үнэн үгтэй ухаарал хайрласан нэгэн шүлгийг орчуулах гэж хичээлээ. Омара Хайяма-гийн шүлэг юм шиг байна. 


Амьдралд алдаж зөрүүдлэн үнэтэй нэгнээ алдана
Аальгүйтэж элгэмсэх боловч хайртай нэгнээ түлхэнэ
Анд нөхдөөсөө урван мэдэхгүй нэгнийг магтана
Ард орхисон нэгнээсээ аврал эрэн мунгинана
Өстнийг уучлах боловч үнэнч нэгнийг шоовдорлоно
Өршөөлийг андаасаа нэхнэ 
Өөрийн зовлонг бусадтай хуваалцах боловч Өрөөлийн шаналалыг үл тооно
Өөрийнхөө гунигийг мэдрэх авч 
Өрөөлийн зүрхийг шархлуулна
Зүүд хоосноос сайхныг мэдэрч хуурамч балыг амтална
Заяагдсан жаргалаа орхиж зэрэглээг дагаж төөрнө
Хайртай бүхнээс нүүр бууруулж хүний хүн рүү тэмүүлнэ
Хамаг бүхнийг ойлголгүй хожмоо ухаарч гансрана!!!

Как часто в жизни ошибаясь, теряем тех, кем дорожим,
Чужим понравиться стараясь, порой от ближнего бежим,
Возносим тех, кто нас не стоит, а самых верных предаем,
К тому, бывает, кто нас бросил, мы вновь за помощью идем,
Кто с нами честен, презираем, в рагу мы сами все прощаем,
От друга извинений ждем, чужою болью не страдаем,
Свою другому отдаем, свое лишь сердце замечаем,
другому сами разобьем!
От тех кто любит, мы уходим, к тому, кто нас совсем не ждет,
В пустом, прекрасное находим и пьем обмана сладкий мед,
Так счастье мы свое теряем, а вслед за призраком идем,
Так трудно все мы понимаем, так поздно все осознаем!!! 

Нэгэн...

Айлын хэдэн охидоос адтай нэгэн алаг нүдэн
Ойрын хэдэн найзууддаа эршүүд нэгэн босс хүүхэн

Эрх шар хүүдээ ухаант нэгэн монгол эх
Ануухан буурал эхдээ даруу нэгэн ачит охин

Америк боловсролтой жирийн нэгэн гадаад оюутан

Нутгаа гэж тархиа цэнэглэсэн сүрхий нэгэн монгол эмэгтэй

Нөхөртэй боловч хагсарсан нэгэн ганцаардмал бие

Баталгаатай боловч гуньсан нэгэн уйтгарт сэтгэл

Эрчүүдээс татгалзах журамт нэгэн сайхан бүсгүй

Хайрыг насных мэт ойлгодог гэнэн нэгэн дурлалт хүүхэн

Ханьдаа биеэ гамнасан үнэнч нэгэн халуун цогц
Амьдралыг завгүй зохицуулах бурхан нэгэн гэрийн эзэгтэй

picture from www.art.com

"Тодроогүй..."

Хөх толботой төрсөн
Монгол хүний үрс
Хөдөө нутагт бойжсон
Малчин удмын хүүхдүүд
Амьдрал нь бараан байсан ч
Даваад гарсан баатрууд
Ахуй нь ядуу байсан ч
Туулаад ирсэн багш нар...
Ээж минь төрөхөөс айж
Биднийгээ үгүй хийгээгүй
Аав минь хүрэхгүйгээс шантарч
Биднийсээ урваагүй...
Сурууль дүүргэсэн сэхээтнүүд
Соёлыг түгээсэн багш нар
Улс төржиж бужигнуулахгүй
Үзэл сурталдаж чалчаагүй
Хэлснийг хийсэн борчуул
Зааварласныг нь дагасан харцуул...
Хүүхдүүд сургах ажилаа л хийнэ
Хүнд туслах үйлсээ л амжуулна...
Цалгиж сайхан амьдраагүй ч
Цалин мөнгөө голоогүй
Улсын минь буян хэмээн
Угийн хэдэн цаастайгаа л...
Биднийг гээд
Өөрсдөө хоосон хонодог
Хүүхдүүдээ гээд
Нойроо хасч зүтгэдэг...
Загнасан ч дуу нь зөөлөн
Тэлэдсэн ч эрч сул
Хайрлах, хашраахыг
Харц ухаанаараа сургасан
Соц үеийн бүтээгдэхүүнүүд
Сонин уншлагын сэхээтнүүд
Бусдад буян хийснээр нь гайхуулмаар
Хүүхдүүдэд эрдэм зааснаар нь бахархмаар...
Бор гэртээ эзэн Чингис
Миний аав - тодроогүй Баатар
Бидэн хүүхдүүддээ Мандухай хатан
Миний ээж - тодроогүй Дагина

Шалтагтай, шалтгаантай олон баярууд
Шартсан, шантарсан олон өдрүүд...

Дийлэхгүй ч хамжилцаад
Барахгүй ч хамтраад баярлана
Хүрэхгүй ч зээлээд
Хүртэхгүй ч заавал наргина...

Ядуу ч сэтгэлээрээ
Ядарсан ч тэвчээр заагаад
Хаширсан ч залхахгүй
Харамлаж чадахгүй...

...Хийх ажилгүй,
Хэлэлцэх асуудалгүй,
Баян тансагтаа биш,
Сэтгэлээ засч,
Ядаргаа тайлж
Бусдын дор орохгүй гэж
Дэндүү "хөгжилтэй", дандаа "баяртай"...

...Шинэ жил
Сүхбаатарын төрсөн өдөр
Багш нарын баяр
Валентины өдөр
Цагаан сар
Эмэгтэйчүүдийн өдөр
Эрчүүдийн өдөр
Инээдмийн өдөр....
Болохгүй бол хэн нэгэн санаачлага гаргана
Заримдаа шаардлага гарвал хэн нэгэн бас хэдэн ч удаа төрж, төрүүлж болно
Эрчүүд нь шартаж, хүүхнүүд нь төрж хашигдаггүй гэдэг байсан бол
Эр эмгүй шартаж хаширдаггүй болж хүүхнүүд төрөх тухай мартагдсан гэж сонссон.

Хорвоогийн өдрүүд дуусахгүй ээ
Монголын баярлах барагдахгүй ээ...

...Бачимдсан зүрхээ сугалж байгаад
Базаж татан
Бүтэн амьсгалуулах юмсан
Ээдсэн тархиа гаргаж байгаад
Эрэгдэж шурагдан
Эвдрэл гачлангаас нь салгах юмсан...

art: "Open your mind"

Үлгэрээ унших юм, үлгэрээс сурах юм...

У великого короля было три сына, и он хотел выбрать одного - наследника. Это было очень трудно, потому что все три были очень разумными, очень храбрыми. И они были близнецами - все одного возраста, - так что невозможно было решить. Он посоветовался с великим мудрецом, и тот дал ему идею.
Король вернулся домой и попросил всех трех сыновей прийти. Он дал каждому сумку цветочных семян и сказал им, что он должен совершить паломничество: - Оно займет несколько лет - один, два, три, может больше. И это испытание для вас. Эти семена вы вернете мне, когда я вернусь. И тот, кто лучше сохранит их, тот станет моим наследником.
И король отправился в паломничество.
Первый сын подумал: "Что мне делать с семенами?" Он стал держать их в железном сейфе - когда отец вернется, они будут такими, как были.
Второй сын подумал: "Если я буду хранить их так, как это делает мой брат, они умрут. А мертвые семена - вообще не семена". Он пошел в магазин, продал их и получил деньги. И при этом подумал: "Когда придет мой отец, я пойду в магазин и куплю новых семян, я дам их отцу лучшими, чем они были".
А третий сын пошел в сад и высыпал семена, где только было свободное место.
Через три года, когда отец вернулся, первый сын открыл свой сейф. Семена умерли и завонялись. Отец сказал: "Что это? Разве эти семена я дал тебе? Они должны быть способны расцвести цветами и дать прекрасный аромат - а эти семена воняют! Это не мои семена!" Сын возразил, что это те же самые семена, но отец сказал: "Ты - материалист".
Второй сын бросился в магазин, купил семян, вернулся домой и преподнес их отцу.
Но отец сказал: "Но они не те же самые. Твоя мысль лучше, но все же это не то качество, которое я хотел бы видеть в тебе. Ты - психолог".
Он пошел к третьему сыну в большой надежде и страхе одновременно: "Что он сделал?"
А третий сын повел отца в сад, где цвели миллионы цветов вокруг. И сын сказал: "Это те семена, что ты дал мне. Как только они созреют, я соберу их и верну тебе". Отец сказал: "Ты - мой наследник. Вот так и нужно поступать с семенами!"
Запасающий не понимает жизнь, подсчитывающий ум также потеряет ее. Только творящий ум может понять ее. В этом красота цветов - они не могут быть запасены. Они олицетворяют Бога - Бога нельзя накопить. Они символизируют любовь - а любовь нельзя сохранить.
Это не случайно, что цветы являются символом любви, во все века, во всех странах, в любых обществах. Любовь подобна цветам - если она зацвела в тебе - тебе нужно делиться ею, отдавать ее. И чем больше ты ее отдаешь, тем больше она растет в тебе. Если ты продолжаешь отдавать, придет день, когда ты станешь неизменным, бесконечным источником любви.

источник http://testforall.narod.ru

Жамцын Бадраа

Чандмань эрдэнэ

Харах нvдэнд гийсэн саран чи минь хө
Халгих зvрхэнд шингээсэн гэгээтэй
Халуун голыг булгиулсан гоо чинь хө
Хасын туяаг булаасан одтой ёо!
Хангай говийг уяраасан ааш чинь хө
Хадыг ч хайлуулах идтэй еэ!

Дэлгэр орчлонг ээсэн наран чи минь хө
Дэлгэх цээжийг ариулсан цацраатай
Дэлбээт тольтийг дэнслуулсэн гоо чинь хө
Дэндуу холыг ч ойртуулчих цаламтай!
Дэлхий хорвоог баясаасан ааш чинь хө
Дэвжээн бадраахын урамтай!

Цэцэгт талд нь зуузай холбон тэлгvvлсээр
Цэнгvvн салхий нь хуурдуулсан чиг билээ
Цэнхрийн голын харгианд нь дуу маань хө
Цэлгvvн долгион ярууссан чиг билээ
Цэгээн сарьдгийн зулайд нь ая маань хө
Цэрвvv хадаасан чиг билээ

Чангалан татсан хуурын маань чавхдас байна хө
Чармайн аясы нь хегжеесен байлтай даа
Чамайг намайг учруулсан дуу байна хө
Чармайн аясы нь хегжеехен байлтай даа
Чандмань эрдэнийн шинжтэйхэн чи минь хө
Чанадын ивээлээ хайрла даа!

Монголын уран зохиолын дээжис 6-р боть, 28-р тал.

source http://www.mcl.edu.mn/monlit/index.html

Зохиогч нь / Автор / Author .... ???
Энгийн мөртөө үнэн санаа, утга агуулсан доорхи орос шүлгийн зохиогчийг нэтээс хайгаад олж чадсангүй. Ороcын зохиолч Анна Ахматова бичсэн байж магадгүй гэсэн таамгууд байсан боловч Ахматовын шүлгүүд дундаас хайгаад олсонгүй.
Энэхүү шүлэг олон хувилбаруудтай байсан бөгөөд эх нь тодорхойгүй.
Зарим хүмүүс голдуу үг, санаа нэмээд өөрийн зохиол болгон сайтдаа оруулсан байв. Энэ нь plagiarism юм л даа. Бүр 6-р ангийн сурагч уг шүлгээр шүлгийн тэмцээнд орж шагнуулсан байх юм.


Он уходил, она молчала,
А ей хотелось закричать,
"Постой! Давай начнем сначала,
Давай попробуем начать..."
Но все-таки не закричала,
Он уходил, она молчала.
Он обернулся на пороге,
Свою решительность пленя,
Хотел ей крикнуть: "Ради бога,
Верни меня, прости меня!!!"
Не закричал, не подошел,
Она молчала... он ушел...

source http://romanticcollection.ru/lovestory/stih/grust.htm


За тэгээд эцэст нь надад юу бодогдсон бэ гэвэл:

Монголчууд бид нүүдэлчин уламжлалаараа хэн нэгний амнаас гарсныг бие биендээ дамжуулан цуурхах дуртай хүмүүс билээ. Иймд аливаа мэдээлэл (ер нь юу ч байж болох юм) хэнээс, хэзээ, хаана, хэрхэн үүссэнийг (эх сурвалжийг)ямагт баталгаажуулж "дагалдуулж" явбал бидэнд болон хойч үед маань хэрэг болох нь гарцаагүй юмаа. ;-)

... хэлмээр байсан ч хэлж чадалгүй...

When you're lonely ... I wish you LOVE !
When you're down ... I wish you JOY !
When you're troubled ... I wish you PEACE!
When things seem empty ... I wish you HOPE !


source http://www.geocities.com/oceansoflife/welcome

I wish you Health...
So you may enjoy each day in comfort.

I wish you the Love of friends and family...
And Peace within your heart.

I wish you the Beauty of nature...
That you may enjoy the work of God.

I wish you Wisdom to choose priorities...
For those things that really matter in life.

I wish you Generousity so you may share...
All good things that come to you.

I wish you Happiness and Joy...
And Blessings for the New Year.

I wish you the best of everything...
That you so well deserve.

Written By: Author Unknown

Шинэ жил ба бусад...

Монголдоо байхад сайхан байжээ. Ажлын хамт олон, найз нөхөд, гэр бүл, аав ээж, ахан дүүс гээд л бүгд ойрхон. Гадуур явсан ч зугаатай. Сүхбаатарын болон Эрх чөлөөний талбайдаа мөсөн хотхонтой. Манайхан мөсөн хотхоноо голон голон, мөнгө төгрөг их зарцуулсныг нь шүүмжлээд байдаг ч цагаа болохоор бүгд л очин шинэ жилээ үддэг байж. Шинэ он гарангуут ёслолын буудлага харах гэж, бас зургаа авахуулахаар Сүхбаатарын талбай дээрээ очдог байж билээ.

Одоо энд нөгөө өндөр хөгжилтэй Америкт нэгэн хөдөө газарт, яахав дээ л байна. Америкчууд баяр ёслолыг гэр бүлийн хүрээнд их тэмдэглэдэг тул мань мэт шиг хүмүүс тэмдэглээд байх нь ховор. Хотынхоо төвд нэгэн гацуур чимсэн байгаа тэрийг нь охинтойгоо хамт очиж үзнэ дээ. Зарим айлууд гэрийнхээ гадаа гэрлэн чимэглэл хийсэн байдаг. Дээр энэ талаар бичсэн. Манай хотхон ерөнхийдөө "ядуу" оюутнуудын хотхон тул янз бүрийн чимэглэлээр тааруу. Тэгээд ч одоо амралтын өдрүүд эхэлчихсэн бүгд гэр гэрийн зүг жолоо залаад бараг хүнгүй шахам.

Зарим хүмүүсийн блогийг уншаад тасарсан, ёлкодсон мэдээллийг аваад л сууж байна. Энэ архи, найр зугаа цэнгээнд монголчууд маань үнэхээр дэлхийн түвшнээс илүү гарсан юм байна. Энд ирээд зарим зоогийн газар, баранд пиво уугаад улайчихсан нөхдийг л харж байснаас согтуу хүн харсангүй. Дэлгүүр, шатахуун түгээгүүрийн газруудад 12 цагаас хойш согтууруулах ундаа зарахгүй. Би хааяадаа ганц 2 пиво авчихаад тэгээд монгол зангаараа бас нахих гээд яаж ч чадахгүй өнгөрдөг. хэхэ. Манайд бас нэг тиймэрхүү хууль байдаг ч өглөө болтол хаадаггүй, шөнийн ажиллагаатай баарууд олон байдагсан...

Баасан гаригт залуучууд голдуу пааридна. Тэгээд пари нь ерөнхийдөө 22 гээд тарна. Хэрвээ 22 цагаас хойш шуугиад байвал цагдаа руу утасдаж мэдэгдээд болоо. Нэг удаа манай ангийнхэн гадаад голдуу нөхдүүд нэгнийдээ паридаад 23 цаг хүрсэн бөгөөд яриж гадаа салхинд сууцгааж байтал цагдаа ирж та бүхэн бусдыг амгалан тайван байдлыг алдагдуулж байна тарахыг зөвлөөд, бид ч удалгүй тарж билээ.

Америкчууд эрт унтдаг (зарим миний мэдэх хүмүүс 8-9 цаг гэхэд орондоо ордог гэсэн) тул шөнийн 9 цагаас хойш утсаар залгах нь маш ховор. Энэ нь эрт ажилдаа явдагтай холбоотой. 4-5 цагт сэрж амьдрал нь хөдөлгөөнд орно. Манайд 7-8 цагт сэр ажил 9-өөс эхэлдэг тул оройтоход их ядрахгүй байдаг юм уу, аль эсвэл монгол удамд маань орой шөнийн юм байгаад байдаг байх. Энд ирээд монгол зангаа гээхгүй тв үзсээр байгаад оройтож унтсан хэвээрээ. Монголд шөнө унтаж байхад найз нар залгаад гараад ирээч гэдэгсэн. Би ч заримдаа no-той заримдаа yes-тэй байлаа. Хааяадаа би өөрөө ч найз нар луугаа утасданаа, дүрсгүй байж. ;-)

Охин маань найзындаа шинэ жилдэж би гэрээ сахиад... Ганцаараа байгаа тул видео авч үзлээ. Амралт нь эхэлсэн тул охиноо бас өөртэйгээ адил уйдуулахгүй юмсан. Над шиг хүмүүс олон байгаа байхдаа бас... Том хотуудад бол байдал өөр байхаа. Гэхдээ л ер нь чиг хандлага нь адилхандаа адилхан. ;-)

Шинэ он ойртсоор...

Xu'selyn blogyg unshaad commentuud xiigeed bsan nileen xed bolchixoj. Tegeed tedgeer commentuudee avaad end tavilaa. Tsag zartsuulj, setgelee zoriulsan um zu'geer orxiod yaxav tiimee.

...Ogtorguin anivchix oddyg xentei shirteltssenyg chini bi medexgui
U'ur shonoor zaagaar xentei shivneldsenyg bi medexgui...

...Zu'rxnees chini tsoxilox
Xairiin duug medrex umsan
Setgelees chini shivnex
Durlaliin shu'lgiig sonsox umsan
Nu'denees chini tsatsrax
Itgelyn ochiig badraax umsan...

(xuvilbar2)...Zu'rxnees mini tsoxilox
Xairiin duug ayalax umsan chamdaa
Setgelees mini shivnex
Durlaliin shylgiig unshix umsan chamdaa
Nu'dnees mini tsatsrax
Itgeliin ochoor eex umsan chamaigaa...

...Shoxoorxloos u'ussen xairyn nuuraa
Shirgeexguig xu'sne
Itgelees assan setgelyn galaa
Untraaxguig mo'roodno...

...Xosyn jargal anxiluun bo'good amttaig anzaaraagui bolovch
Gantsaardlyn gunig xurts bo'good gashuunyg mederch yavna
Xair ni ineemseglelyn tuyagaar tsatsardagyg shirteegui mo'rtloo
Gunig ni uitgaryn u'uleer xaranxuildagyg xarj yavna...

...Xorin jilyn tertee
Erxiigee xo'xoj
Nuruugaa iluulsen
Nilimsaa unagan
Avargad todorson
Aavyn erx shar blaa
Xo'rin jilyn o'mno
Su'u l uuj
Su'ul doloon
O'lgiidoo bu'uveiluulsen
O'odosxon bietei
Eejyn ami ulaanaa blaa...

...Bu'uveelj bo'ostsiilson uyangalag xooloid tani xairtai
Bu'gdyg giiguulsen nairsag ineemsegleld tani xairtai
Bo'xiij nugaraxgui noyon nuruud tani xairtai
Bu'xnyg uuchlax enerengui setgeld tani xairtai...

EXLEL & TO'GSGOL

Ajilyn tsag duusaxad
And naiz nar utasdlaa
Saixan xuuxnuudtei baina gev
Salj chadaxgui suutsgaax um gene

U'nench boloxoor naizuuddaa amalj
U'ureg xu'leen taraaxaar ochiv oo
Ochloo, xarlaa, suulaa
Umartlaa, uulaa, duullaa

Sho'no bolj ni show tarsan ch
Egzeg ni taarch bid u'ldsen um
Saixan xu'uxend nu'd mini unaj
Salj chadaxgui tu'untei xanisav

Daxin uulzax itgel o'vorlson
Doloo xonog
Utasdaj chadaxgui setgel budilsan
Doloo xonog

Utasdlaa, uuzlaa, uchirlaa, uramshlaa,
Xairlalaa
Er xun durlald so'gdon
Ene bie tachaald umbaj
Xanitai er xairand mansuurch
U'rtei aav u'urgee umartlav
Xoino ger bul buig martaj
Xojim salna gedgee uxaarsangui

Nuuts mini il garch
Ger mini buuria selgev
Amrag mini avgai shig bolj
Amidral mini salaa ursgald shiljiv

Shine, sodon, tansag
Setgel, itgel, xair
Jil o'ngorsoor
Zan ni o'orchlogdsoor

Xair - xardalt, xatuu u'g
Xalamj - mo'ngo, tetgemj
Setgel xuiterseer
Itgel xoosorsoor

Salj chadaxgui xoyor xos shig baivch
Niilj bu'texgui xoyor setgel
Sallaa, sanalaa, niillee
Gomdloo, xayalaa, sallaa
Orxiod yavaxad ni bi zadgai, cho'lootei
Ergeed irexed ni bi jargaltai, javxaatai...

Bi o'orchlogdsoor
Bodol ch xuvirsaar
Xanilax ni xamtran amidraxaar soligdoj
Xairlax ni o'rovch zand xuvirav

Tevcheer, goridlogo, bodol
Gunig, ergelzee, gomdol

Shiidver gargasan ch
Xelj zu'rxelsengui yavlaa
Xairlaj bsan ch
Xaruulj chadsangui sallaa

Chamd sain saixnyg erooe doo...

(Kirkorovyn "Cruel love" duund duuldag shig l: A ya neznal chto ...)

Chono
... Xariyn xo'vchid gantsaardan
Mo'roodlyn sarand ulisan chono
Xaluun su'rgyg mo'roodon
Itgelyn xarguidaa xaraisan chono ...

(XU'SEL-yn blog unshaad ...)

"Er adguus"

Exneree sugadsan ch ergej xarsan
Xu'uxen erguulj o'oriigoo xuursan
Nutag solison ch nu'd ni xaranxui
Nulims bsan ch zu'rx ni xatchixsan

Gashuun xatuud sogtuuran
Utaa u'nertend mansuursan
Saxal shiveeseer gangaran
Eded shunaj mo'ngond zalgiulsan

Ajilgui anxilgui cho'tgor
O'roold tusgui nemergui su'uder
U'r xuuxed ni chixgui, tolgoigui daguul
Ger bul ni gunig, daramtyn orchlon

Untaj xevtex ni icheend
Xelj yarix xeruulyn buzar
Alxaj gishgex ni xo'lgui shalbaagt
Xarax, medrex ni xaranxui, soxor

Eruul galzuu ni tanigdaxgui
Erxem chanar ni medegdexgui
Su'r suld ni tenemel

Uxaan ni ulandaa shirgej
Setgel ni cho'tgortei tevreldsen
Itgel ni su'nstei su'lbelden
Aldar ni shu'ls xutgaatai

Ami ni tamd unachixsan
Adguus gedeg er...

photo : http://www.epilogue.net/index.php

Chamdaa ...

Chamtaigaa xosloxdoo az jargalaar bayan ineemseglej bsan ch
Xorvoo tusgaarlaxad ni gunigyn setgeleer duuren gansarch yavna

Xosyn jargal anxiluun bo'good amttaig anzaaraagui mo'rtloo
Gantsaardlyn gunig xurts bo'good gashuunyg mederch yavna
Xair ni ineemseglelyn tuyagaar tsatsardagyg shirteegui mo'rtloo
Gunig ni uitgaryn u'uleer xaranxuildagyg xarj yavna

Xairyn naran giisen, jargalyn odod gyalalzsan tsag mo'chuud mini
Gerlyn xurd lugaa xurdan o'ngorson bxad
Gantsaardlyn uul xalxalj, gunigyn salxi shuurax enexen ye ni
Xorvoogyn tu'ux lugaa udaan bgaag es nuux uu

Zuud ni noirond ireed serexed martagddagtai adil
Gantsaardal xairand mini u'rgej, salaxad mini no'xorlodog um baina

Chamaigaa bi zu'rxendee teen, setgeldee xarj
Xairyn do'lyg asaax gej oroldoxod
Gantsaardalyn xuiten salxi u'leen
Jargalyg mini utaa bolgon aajmaar zamxruulna

Xorvoo xumuund
Xair gedeg nandin erdeneer beleg barij uramshuulj baisan ch
Xardalt xemeex zailshgui o'vchintoi gunig avchirch gansruulaxaa bas martaagui ee

Enxrii chamaigaa sanax tusmaa
Erxlengui ayalguu ni chixendee sonsdog shuu
Xairt mini...

When you don’t have any money, the problem is food.
When you have money, it’s sex.
When you have both, is health. (J. P. Donleavy, American writer, A Fairy Tale of New York )

U'nen xelsen bna uu?

Охин үрээ хайрла

Охин үрээ хайрла!
Омогдож загнахдаа ч хайрла!
Охин үрээ хайрла!
Ойворгон зэмлэхдээ ч хайрла!

Нар ханын толгойд буухад хааяа нэг сэрэг, бүү зэмлэ
Насаараа тэр чинь өглөө босох хүн, төрсөн гэртээ л нойр аваг
Нар шингэж үдшийн хар чийг унатал найз нартайгаа дуулалдаг
Насаараа тэр чинь айлын голомт манаж морин төвөргөөн хүлээнэ

Энхрий гарын нь хурууг чилтэл гэр зуураа зарахдаа
Ээжийн цай уулгаж, аавын үгээр энхрийл,
Эцгийн гэрээс гармагц эрийн гарт нухлагдана
Харийн газар одож хадмын нүүрийг царайчилна!

Насаараа уухгүй амтат цайг нялх багад нь гэрт нь уулга
Насаараа амсахгүй жаргалыг нялх багад нь тоонотод нь эдлүүл
Насаараа сонсохгүй энхрий үгийг нялх багад нь гамнахгүй хэл
Насаараа нууж урсгах гашуун нулимсыг нь бодож цөөн уйлуул, охин үрээ!

Хүний гэргий болох гэж гангар шаазан шиг хагарна
Хүүхэн хонгор үрээ гарын алгандаа энхрийл
Хүй орчлонгийн жамтай тэнцүүлжтүүнээ хайрла
Хөөрхөн хонгор аалинд нь эрхлүүлж түүнээ хайрла!

Үрийн эх болох гэж алтан заадал сална
Үүлэн хонгор үрээ тэнгэрийн мандалдаа эрхлүүл
Үйл нь дуусдаггүй хорвоод балчирт нь амжиж жаргаа
Үс гэзгээ цайтал өнөд шаналахыг нь болгоо!

Зөөлөн булбарай хурууг нь зүүутастай шадарлуул
Зүйдэл оёдлын хорвоод охин үр чинь төрснийг сана
Зөөлөн хонгор аашийг нь зүйр үгтэй шадарлуул
Зөвлөх хэлцэхийн хорвоод охин үр чинь төрснийг сана

Арван жил зэмлээд ч ухааруулж амжаагүй үгийг чинь
Анхны үр ньтөрөөд үдшийн шөнөдөө ухааруулна
Хорин жил дуудаад сэрээж чадаагүй нойрыг нь
Хонгор үр нь төрөөд үүрийн жавраар ч хулжаана

Охин үрээ энхрийл, орчлонгийн зовлонд цадахын цагтаа
Огшуун нулимсандаа живэхийн цагтаа хожмоо нэг дурсана
Аавын гэрт жаргасан даа гэж хэзээд нэг тайтгарна
Ээжийн өвөрт эрхэлсэн дээ гэж эрхгүй нэг уужирна

Охин үрээ хайрла!
Хясаа сувдаа нуудаг шиг хайрла!
Охин үрээ хайрла!
Үүл усаа хураадаг шиг хайрла

Охин үрээ хайрла!
Уул эрдэнээ нуудаг шиг хайрла
Охин үрээ хайрла!
Ус загасаа цэнгүүлдэг шиг хайрла

Хатуугаас хатуу үгийг ханатлаа үр чинь сонсоно
Хавраас намар хүртэл төрхөмдөө очиж хэлэх үү?
Хайртай охиноо зэмлэхдээ харцаараа ч болов энхрийл
Хаврын шувууд шиг намрын жимс шиг үгийг охиндоо хэл!

Бусдыг хайрлах л гэж төрсөн юм охин үрээ энхрийл!
Буцаж урсдаг ус байхгүй, эргэж та нарыг хайрлахгүй
Эргүүлэгт орчлон харин охин үрийг чинь хайрлахгүй
Энгэсэгт хацраар гэрэлтэвч зовлон нь та нарт харагдахгүй

Үндэс нь газарт цэцэг нь тэнгэрт
Үүн лүгээ адил санаж охин үрээ хайрла
Тэнгэрт чинь нар ч бий хур ч бий аянга ч бий
Тэнгэрлиг охин үрийг чинь жаргал ч тосно, зовлон ч тосно

Хөөрхий түүнийг нялхад нь жаргаа
Хүүрнэн сургаад яах вэ дээ орчлон түүний багш юм
Хүний л гарт очих бүсгүй түүнийг энхрийл
Хүний л эрхэнд жаргах охин үрээ хайрла!

Ш.Дулмаа (1994)

O.Dashbalbar
"Tэнгэр шиг бай!"

Хамаг бyгдээр чамайг
Харааж нулимж байвч, тэнгэр шиг бай!
Хамгийн сайн хyмyyс гэж
Хашгирч ерeeж байвч, тэнгэр шиг бай!

Тэвчээр барагдаж, нeхeд чинь орхивч
Тэнгэр шиг бай, мeнхeд амгалан...
Тэргэнд суулгаж, алтан титэм eмсгeвч
Тэнгэр шиг бай, юу ч болоогyй юм шиг...

Хамгийн хайртай хyн чинь хаяж одсон ч
Хан тэнгэр нурчхаагyй цагт, бyy зов!
Гyтгэж, доромжилж бахаа ганц хангавч
Гyн тэнгэр хэмхрээгyй цагт, бyy ай!

Eвчин зовлонд нэрвэгдэж, тартагтаа тулавч
Eнe мeнхийн тэнгэр шиг бай, чи ялна
Eрeeл бусдад тоогдохоо байж, мартагдавч
Eндeр тэнгэр дээр чинь цэлийж буйг бyy март!

Яг л амьдрал чинь дуусаж, явах замгyй болсон ч
Яадгаан алдалгүй хyлээ, тэнгэр шиг бай!
Яруухан санаа мехeсдeж, хулгай зэлгийд eртсeн ч
Ядмагхан амьтдыг бyy тоо, тэнгэр шиг бай

Олз омог чамд yyдээ хаасан ч тэнгэр шиг бай
Олон тyмэн нyyрээ буруулсан ч тэнгэр шиг бай
Одод гялалзаж, наран саран ээлжлэх цагт
Орчлон дээр аавын хyy шантрах ёсгyй!...

Уур омог урин мунхгийг мартаж, тэнгэр шиг бай
Уйтан хорвоогоос илyy гарч, жигyyрээ дэлгэ...
Цeхрeл чамайг багалзуурдаж, цeлийн чоно шиг болгосон ч
Цeс ихтэй хyний yр гэдгээн бyy мартаарай!...

Цорын ганц хyy минь, бас охид минь, хyyхдyyд минь
Цохолж ирэх yйлийн yрээс бyy зугт, бyy ай!...
Хувь заяатай ямагт эвлэрч, тэвчээртэй бай...
Хуучин цагийн мэргэд хyлээж сурсан юм шyy!...

Орох оронгyй болсон цагтаа орчлонг бүхэлд нь олно, чи!
Онцлох нeхeргүй болсон цагтаа, хyнийг бас ойлгоно чи !
Аз жаргал ирнэ гэвч, удалгүй алга болдог юм
Аюул зовлон тохионо гэвч, тeдeлгүй арилдаг юм ...

Жамаараа ертeнцeд юм бyхэн eдeр, шeнe шиг ээлжилнэ
Жаргал зовлонгийн алинд ч, мeнх тэнгэр шиг бай !...
Атаатан тyмэндээ мууг yйлдэвч, хариуд нь сайныг бyтээ .
Ариун сэтгэлийн нугад буяны цэцэгс дэлгэрдэг юм ...

Ямагт чиний зөв байх албагүй , сайтар тунгаа
Ярьж хэлэх , хeдлeх бyхнээ eерөө хяна , сэтгэ
Хyсэл бyхэн биелэх албагyй , чандалж хорь,
Хyрэхийн эцэсгyй тэнгэр шиг бай, yнэнийг тэмтэр!...

Юм бyхэнд eeрийн цаг буй, сeрeeд нэмэргyй
Юлд атгасан хүн тулаанд хэрэгтэй, хуриманд нэмэргyй
Нохой болохоос нь eмнe гeлгийг хазаж хэмлэдэг юм...
Ноён болохоос нь eмне хeвгүүнийг басаж доромжилдог юм

Самуун дэгдээгчид yйлээн тайван хийг
Сандарч тэвдэх хэрэггyй тэнгэр шиг бай !
Салхи цагаан болохоор бyхнийг хийсгэдэг юм
Саваагyй амьтдын зиндаанд бyy уна !...

Эрх мэдэлтэй хүн хилэнц нyглээс зайлахгyй
Эд баялагтай хүн хүсэл шуналаас хагацахгyй
Ертeнцийн бyх юм хэмжээтэйг бүү март
Ер цагаа болохоор хумхийн тоос шиг сарнина

Энгийн хүн ардад ээлтэй бай, хайртай бай
Элдэв бусармаг явдалд бyy орооцолд!...
yнэтэй цайтай бyхнээ бусдад eгч сур, бyy харамс
yyрд оршихгyйн учир тус болох yйл бyтээ!...

Гаднаан ямагт бусдаас доорд бай, даруу бай
Гайхуулах хэрэггyй, дотроон тэнгэр мэт агуу бай!
yг яриа хэрэггyй газарт харцаараа eгyyлж сур,
yнэн худлыг ялгах аргагyй цагт бурхандаа залбир!

Eнeeдeр чамайг маргааш бусдыг хуурах хyмyyст
Өөр шигээ бyy итгэ, мeрийг хeeж чигийг барь!...
Хyy минь, хамгийн эцэст хэлэхэд нохой явдлыг дээдэл
Хyлцэн тэвчихээс илyy гавьяаг би мэдэхгyй!...