Түүхэн сонгуулийн дүн гарлаа

Америкт амьдарч, бас улс төр бяцхан сонирхдогийн хувьд энэ орны болон олон улсын улс төрийн амьдралын түүхэн үеийг блогтоо тусгахгүй унтаж чадмааргүй санагдаад яг шөнө дунд энэхүү бичлэгээ бичлээ.

Жилийн өмнө 2007 оны 1 сард тэр , бас тэр бичлэгийг бичиж байж.

Энэ хүний талаар хамгийн анх блогтоо бичсэн минь 2 жилийн өмнө буюу 2006 оны 10р сард юм байна: "Umyg yaj medexev ... Enexuu xar etseg, tsagaan eejtei zaluugyn ner xund Amerikchuudyn dund gaigui bolno" гэж дээ. Тэр үед блогоо нээгээд сар л болж байсан тул латин үсгээр хөтөлдөг байсан.

МӨн 2006 оны 12 сард энэ хүний талаар ингэж бичиж байсан байх юм. Тэгэхээр бас блогтоо бичээд байсан байгаа биз.

Ялалтын агшины үндэс суурь
Америкчууд түүхэндээ анх удаа хар царайтай ерөнхийлөгчтэй боллоо. Америкчуудын дунд 70-аад оны дунд үе хүртэл хүчтэй хүртэл оршиж байсан арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл 21-р зуунаар төгсгөл (зарим нэгэн тохиолдлыг эс тооцвол) болсныг энэхүү Америкийн түүхэн сонгууль харууллаа.
Ер нь 1948 онд НҮБ-аас Хүний эрхийн тухай Дэлхий нийтийн тунхаг бичгийг баталсан. 1960-аад оны үед хүртэл Америкт арьс өнгөөр ялгаварлах үзэл баттайгаар оршин сургууль, цэцэрлэг, олон нийтийн газруудад хар арьстан хүн цагаан арьстнаас "доор" үздэг байсан. Автобусанд цагаан арьстан хүн байвал сандал тавьж өгөх, зарим хоолны болон олон нийтийн газарт орохыг хориглож, эмэгтэй хүн сонгуульд санал өгөх эрхгүй байсан гээд боддоо. МӨн 1960-аад он хүртэл хар арьстнуудын санал өгөх эрх нь ямар нэгэн байдлаар албан болон албан бусаар "хаалттай" байсан. Тэр нь тэгээд одоогоос 50-иад жилийн өмнөх Америк оронд. 1950-иад оны сүүлээс эрхийн төлөөх хөдөлгөөн хүчтэй өрнөсөн бөгөөд Мартин Лутер Кинг гэж сонссон л биз дээ. 1963 оны 6-р сард Америкийн Ерөнхийлөгч Жон Кеннеди (John F. Kennedy) Иргэний эрхийн тунхаг бичиг (Civil Rights Act)-ийн суурийг тавьж анх удаа олон нийтэд арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхахгүй байхыг хандан уриалсан байна. Хууль болон батлагдахаас өмнө Кеннедигийн амийг хөнөөсөн хэрэг гарсан бөгөөд тухайн үед дэд ерөнхийлөгчийн алба хашиж байгаад түүний (Кеннедигийн) албыг хүлээн авч, дараа нь 1964 онд сонгуулиар Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон Линдон Жонсон нь тэрхүү Civil Rights Act-ыг батлагдахад гол үүрэг гүйцэтгэн Америкчуудын дунд "өөрчлөн шинэчлэгч" нэр зүүж бөйжээ. Гэвч Жонсон нь Вьетнамын дайнаас болоод хар нэр хүндтэйгээр Америкийн түүхэнд үлдсэн. Хоёулаа Ардчилсан намаас нэр дэвшиж сонгогдож байж. Одоогийн АНУ-ын 44 дэх Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон Барак Обама нь бас Ардчилсан намаас нэр дэвшин сонгогдлоо. Түүни сонгуулийн сурталчилгааны уриа нь Change буюу бас "өөрчлөн шинэчлэлт". Тэгэхээр түүхийн үеүд хоорондоо уялдаатай байгаа биз. Шинэээр сонгогдсон Ерөнхийлөгч 77 хоногийн дараа ажлаа хүлээн авч Цагаан ордонд морилно гэж мэдээнээс уншиж байсан юм байна.

Шинэ Ерөнхийлөгчийн тухай болон сонгуулийн тухай бичлэгийг дараа бичье дээ. Одоо унтлаа. Сониноос манай энэ хавиар хүмүүс паартидаад Обама гэж хашгиралдаад сүр болсон ү дээ.

photo: http://www.yahoo.com/

Өчигдөр ТВ-ээр үзсэн нэгэн яриаг үзээд тэр тухай сэтгэгдэлээ энд орууллаа. Одоо Америкт болж буй улс төрийн үйл амьдралын талаар, бүр тодруулбал Presidential Debate буюу "Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчдийн халз ярилцлага"-ын тухай. Энд нэгэн төрийн бус байгууллага байдаг бөгөөд түүнийг The Commission on Presidential Debates гэдэг. Түүний удирдлагын нэг Frank J. Fahrenkopf, Jr. уг байгууллагын тухай болон халз ярилцлагуудын тухай нэгэн их сургууль дээр "лекц" уншсан юм. Түүнийг нь үзлээ л дээ. Тэгээд төрсөн сэтгэгдэлээ үлдээлээ.

- Маш их судалгаатай хийгддэг бөгөөд хэнийг оролцуулах, хаана болох, хэрхэн халз ярилцлагын зохион байгуулах зэрэг асуудлыг хөндсөн нь их таалагдсан. Монголдоо байхад Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчдийн халз ярилцлага гэдгийг сонсож байсан, андуураагүй бол нэг ярилцлагыг үзэж байсан санагдаж байна. Тэгээд энэ хүний ярьсан зүйлээс авах зүйл их байгааг олж мэдэрсэн. Уг лекц уншсан хүний намтарыг үзвэл бас мөрийтэй тоглоом, лобби энээ тэрээ гээд бас НО-нууд гарч байна лээ. Гэхдээ Монголд энэ халз ярилцлагын талаар бүрэн бүтэн судлаад улс төрийн амьдралын үйл ажиллагаандаа хэрэгжүүлбэл зүгээр санагдсан.

Халз ярилцлагын талаар авууштай зарим нэгэн санаж буй зүйлүүд:
- Их, дээд сургууль дээр зохион байгуулдаг. Энэ нь залуучуудыг улс төрийн амьдралд татан оролцуулахад чухал нөлөө үзүүлдэг. Мөн цаашилбөл сургуулийн нэр хүндэд нөлөөтэй.
- Нэр дэвшигчдийн биеийн өндөр, намхан, тарган, туранхайг харгалзан үзээд аль болохоор индрээ тааруулан засдаг байсан нь. Одоо бол индэр байхгүй шууд сандал дээр суулган ярилцдаг болсон байна. Учир нь индэр нь нэгэн бодлын "хаалт"... Ер нь "нээлтэй" орчинг илүүд үздэг болсон байна.
- Нэр дэвшигч болгонд тэнцүү эрх олгож цагийг хуваарилдаг.
- Хөтлөгчийг ярилцлага болохоос 1-2 хоногийн өмнө тодруулдаг бөгөөд тухайн хүн нь улс төрийн "хамааралгүй" байх ба ТВ-ийн нэвтрүүлэг хөтлөх "бүрэн чадвартай" байх.
- Асуултыг урьдчилан бэлдэхгүй боловч ерөнхий (дотоод, гадаад улс төр гэх мэт) сэдвээр ярилцах нь тодорхой байх.
- Асуултыг үзэгчдээс тавина. Бэлдэхгүй гэсэн үг. Харин хөтлөгч бүх нэр дэвшигчдээс асуухыг зохицуулна.
- Оюутны орчин, сургууль дээр зохиогдох учраас асуултыг тавигчид нь "энгийн" сонгогчид буюу оюутнууд, залуучууд байх нь зохистой.
- Ярилцлага болох цагийг бараг жилийн өмнө тодорхойлох. Жишээ нь Америкийн энэ удаагийн Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн нэр дэвшигчдийн халз ярилцлага эхнийх нь дотоод асуудлаар 2008 оны 9-сарын 26-ны Баасан гаригт University of Mississippi, Oxford, MS-д болно.
- Халз ярицлагад оролцох нэр дэвшигчдийн шалгуурыг нарийн болгох. Нэр дэвшигч болгон оролцох боломжгүй. Эднийхээр бол сүүлийн үеийнх судалгаануудаас "сонгогчдоос" 15-аас илүү хувийн санал авсан байх. Хэрвээ энэ шалгуурыг хангаагүй бол оролцох эрхгүй. Яагаад гэвэл бусдад "танигдаагүй" гэж үзэх юм байна.

Санаж байгаагаа бичлээ. Хэрвээ мэдээлэл илүү шаардлагатай бол энд дараарай. Би тухайн ТВ*-ийн ярицлагыг хайгаад олсонгүй.

Улс төр бохир тоглоом... Цаг ойртох тусам улам ширүүснэ дээ...

video - Democratic Race Gets Nasty
video - Clinton Brushes Back Obama

The War on Error
Hillary Clinton's sorry nonapology.
By William Saletan
Five years ago, Hillary Clinton supported a Senate resolution authorizing President Bush to use force in Iraq. So did I. It took me four years to admit this was a mistake. (more)


video source www.abcnews.com
text source http://www.slate.com

Путина «затюкали» вопросом о преемнике
01.02.2007 [новости] / Политика
Владимир Путин установил новый рекорд общения с журналистами – его пресс-конференция продолжалась 3 часа 32 минуты. Системы американской ПРО на границах России, контакты с Украиной и Грузией, роль женщин в политике и даже отношение к гомосексуализму – на все эти вопросы президенту пришлось ответить в прямом эфире... (more)

source http://pravda.ru



...Вы употребили слово правление. Я же просто работаю, а не правлю. Что касается подготовки лиц на замещение высших должностных позиций, то это, как правило, избираемые должности, и тут выбор за избирателями. Что касается преемника, я уже много раз высказывался - преемника никакого не будет. Будут кандидаты на пост президента России... (more)

source http://www.utro.ru

Бас нэгэн сонирхолтой сайт... Төрөл бүрийн судалгаа, санал асуулгын дүн...

zogby.com

Hillary: Filling the Boots of the Gipper
By: Paul Bedard
It was one of those in-the-shower brainstorms for pollster John Zogby: Let's see which past A-list president voters wish they could put in the Oval Office to fix the nation and which of the major 2008 presidential hopefuls best matches that pick. (more)

Zogby Poll: "Don't Ask, Don't Tell" Not Working
Survey Indicates Shift in Military Attitudes
Nearly one in four U.S. troops (23%) say they know for sure that someone in their unit is gay or lesbian, and of those 59% said they learned about the person's sexual orientation directly from the individual, a Zogby International poll of troops who served in Iraq and Afghanistan shows. (more)

source http://www.zogby.com

Энэхүү сайтаас төрөл бүрийн судалгаа, санал асуулгын тухай мэдээллийг авах боломжтой.
Монголд миний мэдэхийн судалгааны Сант Марал, Прогноз төвүүд байдаг. Ерөнхийдөө нам жим шахуу боловч санал асуулга, судалгаа нь шинэ жил, цагаан сарын онцгойчууд тодруулах, улс төрийн сонгуулийн өмнө, нэр дэвшигчдийг тодруулах, улс төрийн зарим идэвхтэй үеүүдэд (засгийн газар огцрох эсэх, гишүүдийн ёс зүйн асуудлууд) идэвхждэг.
Судалгааны эдгээр төвүүд нь ерөнхийдөө намууд дагаж байгуулагдсан тул судалгаа, санал асуулгын дүнд нь намуудын (улс төрчдийн) нөлөөлөл ордог гэж "хардаж" байна. Ордоггүй ч, судалгаа шинжилгээ нь тухайн "санхүүжүүлэгч этгээд"-ийн хараанд тул бүх судалгааг бодит байдлаар хэвлэх нь тохиромжгүй. Санал асуулга ард түмний дунд явуулдаг боловч саналаа өгч буй хүмүүс нь ерөнхийдөө аль талын, ямар хүчний судалгаа вэ гэдгийг гадарладаг, дээр нь монголчууд "бөөрөнхий" учир үнэн бодит дүн шинжилгээ хийх бололцоог олгодоггүй байх. Гэхдээ ямар ч байсан төрөл бүрийн асуудлаар санал асуулга явуулаад бас судлаад, шинжлээд үнэлэлт, дүгнэлт өгдөг нь бидний хөгжилд хэрэгтэй.

source http://www.pollingreport.com

Truth vs Lies
Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн үүрэг, нөлөө...бидний амьдралд сайнаар ч тусна, муугаар ч нөлөөлнө. Баримт, нотолгоогүй, эх үндэсгүй мэдээлэл хамгийн "хөнөөлтэй".

PBS tells the truth about Bush & Company's LIES!

Slide show: Top US Presidential Candidates 2008

source www.abcnews.com

US Presidential Election 2008

2008 оны сонгуулийн гараа он гарсаар нилээн хүчтэй байна даа. Өрсөлдөгчид тодроод ерөнхийдөө тэмцэл, довтолгоонуудаа эхэлчихлээ. Өнгөрсөн сонгуулийн гол сэдэв байсан Иракийн асуудал бас л энэ сонгуулийн бай болох бололтой. Бусад сэдвүүдийн (political issues) талаар энд дарж үзээрэй.

United States presidential election, 2008

The United States presidential election of 2008 will be held on November 4, 2008. The election will determine electors for the United States Electoral College, and whichever presidential candidate receives a majority of votes in the Electoral College (at least 270) will be the 44th president of the United States. If no candidate receives a majority in the Electoral College then the president-elect is selected by a vote of the House of Representatives. (site)

Сонгуульд оролцоход олон нийтэд танил байх нь чухал. Хүн танихгүй хүнээ "дугуйлна", компьютерт саналаа өгөхдөө check хийнэ гэж байхгүй. Тиймээс нэр дэвшигчид дүр төрхөө хэрхэн бүрдүүлж сонгогчиддоо танил болж байна гэдэг нь сонин. 2008 оны сонгуулийн Хиларигийн сурталчилгааны дүр төрх нь Америкийн анхны эмэгтэй Ерөнхийлөгч, Обамагийн сурталчилгааны гол дүр нь хар, цагааны холимог. За тэгээд 9/11-ны баатар NY хотын мэр байсан Жулиани, Вьетнамын дайны үеийн баатар Жон, манайхны хэлдгээр "энгийн хүү" буюу жирийн ажилчин гаралтай бас нэг Жон...

Сонгуулийн гарааны хурд эрчтэй байх тусмаа дунд болон төгсгөлийн үр дүнд сайнаар нөлөөлдөг. Миний бодлоор бусад өрсөлдөгчиддөө гараагаа алдахгүйг шийдсэн Хилари өнгөрсөн хагас сайнд нэрээ дэвшүүлж "сурталчилгааныхаа" ажилд идэвхтэй орлоо. Бүгд бүгдээрээ л инээд алдаад л хүн болгонтой гар бариад л, янз бүрийн шоу нэвтрүүлгүүдээр оролцоод л...

1 дүгээр сарын 18-ны байдлаар 2008 оны сонгуульд өрсөлдөхөөр нэр дэвшсэн болон цаашид нэр дэвшиж магадгүй нэрсийн жагсаалтыг yahoo мэдээлсэн байсан юм. Тэрийг өнгөрсөн ч гэсэн тавилаа.

2008 White House Derby: The Field So Far

By Marie Horrigan Thu Jan 18, 4:20 PM ET

The following are breakdowns of the current and potential candidates for the Democratic and Republican presidential nominations in 2008. (site)

Мэдээж мэдээлэл маш хурдан өөрчлөгдөж байна. 10-хан хоногийн дотор их өөрчлөгдсөн байгаа. Гэтэл сонгууль нь дараа жил 2008 онд ш дээ. Тэгэхээр сонгуулийн гараа, сунгаа, бариа, уралдаан их ширүүн тэмцэл, өрсөлдөөнд явагдахыг харуулж байна.

Official and potential 2008 United States presidential election Republican candidates

Official and potential 2008 United States presidential election Democratic candidates

Opinion polling for the United States presidential election, 2008

Big Dates for The Big 2008 Presidential Election
There's a lot of buzz swimming around about just who will be representing the two major parties in the 2008 presidental election. There will actually be a number of candidates featured on the 2008 ballot, but everyone knows there's generally two games in two; the Democrats and the Republicans. Most presidental hopefuls don't throw their hat into the ring until late into the year preceding the election year, which would be 2007, and it is at the party's national convention that the official party representing candidate will be announced. (site)

Зарим албан ёсоор нэр дэвшигчид:

Sen. Christopher J. Dodd

Sen. John Edwards

Tom Vilsack

Dennis J. Kucinich

Mike Gravel

Clinton: U.S. out of Iraq by January '09

"This was his decision to go to war with an ill-conceived plan and an incompetently executed strategy," the Democratic senator from New York said her in initial presidential campaign swing through Iowa. (site)

Hillary Clinton takes first step in 2008 presidential bid

..."I'm in. And I'm in to win," Clinton, a former first lady now representing New York in the US Senate, said in a video on her site Saturday.
"Today I am announcing that I will form an exploratory committee to run for president... (site)

First stop, Iowa: Clinton fields questions about Iraq, health care

DAVENPORT, Iowa — New York Sen. Hillary Rodham Clinton, concluding her first weekend of campaigning for the Democratic presidential nomination, said President Bush should get the nation out of Iraq and stop saying he's going to hand off the war to his successor. (site)

Одоогоор миний таамаглаж байгаагаар сонгогчдын дунд буюу америкчуудад Хилари, Обама 2 нилээн нэр хүндтэй байна. Сонгуулийн өмнөх судалгаа, санал асуулгаар Хилари нь Обамагаасаа дээгүүр үзүүлэлтүүд үзүүлж байгаа. Энэ хоёр нам дотроо нилээд үзэх байх. Анх Обамаг улс төрд ороход Хилари намын нөхрийн хувьд сурталчилгаанд нь оролцож байсан гэсэн. Одоо зэрэгцээд уралдах нь дээ. Магадгүй саяхан анхны эмэгтэй даргатай (the first female leader of the House) болсон Америк орон анхны эмэгтэй ерөнхийлөгчтэй ( First Lady President ) болох ч юм уу?

Хилари энэ удаа сонгогчдын асуултад хариулж байгаад наргиагаар ч юм уу, алдаад ч юм уу ямар ч байсан "devil and bad man"-тэй учирч байсан гээд ам алдчихсан. Хэнийгээ тэгж хэлсэн юм болоо? Хэн болох талаар хүмүүс "бодоцгоож" байна...

More from:

Verified voting.org

Politics Online

Америкийн Ерөнхийлөгч 60 минут нэвтрүүлгээр өгсөн ярилцлага
Ерөнхийлөгчийн бодол, алдаа, сэтгэл, тайлбар, Саддамын талаар...
Америкийн ард түмний ихэнх хэсэг , Конгресс, Сенат, намын гишүүд, найз нөхөд бүхний эсрэг байр суурь, шүүмжлэл, санал бодлыг үл харгалзан Иракт илгээх цэргийн тоог нэмэгдүүлэх шийдвэр гаргаснаараа Ноён Буш Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхээ эдлэн өөрийн байр сууриндаа баттай байгаагаа харуулав. Миний бодлоор түүний зөв.

Pres. Bush Candid About Iraq
Scott Pelley interviews President Bush after he delivered a major speech to the nation on his new Iraq strategy. Bush traveled from the White House to Fort Benning and to Camp David.

Play video


source www.cbsnews.com

BUSH vs Bush
Надад их таалагдсан видеогоо орууллаа. Хэдий хариуцлагатай, Ерөнхийлөгч ч гэсэн мань хүн хошин шогийн (юмор) мэдрэмжтэй гэдгээ харуулсан. Буш Ерөнхийлөгч өөрийг нь хамгийн их шоглодог, шүүмжилдэг хүнтэйгээ хамт...

Bush & Bush get a lot of laughs at the White House Correspondents' dinner

Play Video (FOXNews.com)
(Хэрвээ таны интернэтийн хурд гайгүй бол видео үзэхдээ Change speed)

source from http://www.foxnews.com

Улс төрийн ба улс төрчдийн сурталчилгаа (Political ads)
Сонгуулийн сурталчилгаа эхлэхээр газар сайгүй, энд тэндгүй төрөл бүрийн зураг хөрөг, плакат, сонин, хэвлэмэл хуудсууд олширдог. Олон нийтийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр улс төрчид, сонгуульд нэр дэвшигчид, тэднийг дэмжигчдийн, бас шүүмжлэгчдийн ярилцлагууд, нэвтрүүлгүүд шил шилээ даран солонгос кинонуудтай уралдан цацагдана. Уг нь сонгуулийн хуулиндаа заачихсан байгаа ч монгол сэтгэлгээгээрээ (монголчилоод) зохицуулаад төлбөртэй, төлбөргүй, янз бүрийн аргаар сонгуулийн сурталчилгаагаа хийчихнэ.
Бүгдээрээ эрүүл улс төр, шударга сонгууль, бие биенээ харилцан хүндлэн гүтгэхгүй, дайрч доромжлохгүй гэх боловч цагаа тулахаар 180 градус эргээд ил, далдуур үзэж тарна. Тэрийгээ сонгуулийн сурталчилгааны нэгэн хэлбэр хэмээн тодорхойлох тул тэрнээс нь хэн ч тойрч гарах аргагүй...
За бичих юмаа товчлоод Сонгуулийн хуулиас сурталчилгааны хэсгийг нь орууллаа: Надад NO-той санагдсан хэсгүүдийг харлууллаа. Та өөрөө уншаад бас дүгнэлтээ хийгээрэй.

Монгол Улсын Сонгуулийн хуулиас:

37 дугаар зүйл. Сонгуулийн сурталчилгаа
....
37.3. Сонгуулийн сурталчилгааг санал авах өдрөөс 24 цагийн өмнө буюу санал авах өдрийн өмнөх өдрийн 00 цагаас өмнө зогсооно.
37.4. Сонгуульд оролцож байгаа нам, эвсэл, нэр дэвшигч нь мөрийн хөтөлбөрөө танилцуулсан хоёр хэвлэлийн хуудас бүхий хоёр сонин, хэвлэл, нэг хэвлэлийн хуудас бүхий нэг ухуулах болон зурагт хуудас, нэр дэвшигчийн намтар, бусад сурталчилгааны материалыг нэг хэвлэлийн хуудаст тус тус багтаана.
37.5. Энэ хуулийн 37.4-д заасан хязгаарлалтын дүнг хэвлэмэл байдлаар сонгогчдод тараах бүх төрлийн хэвлэлийн нийлбэрээр тооцно.
37.6. Сурталчилгааны уриалга, ухуулах болон зурагт хуудас, зарлал зэргийг гудамж, талбай болон олон нийтийн газарт байрлуулах байршлыг сонгуулийн жилийн дөрөвдүгээр сарын нэгний дотор тухайн сум, дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын Тэргүүлэгчид тогтооно.
(Нэгэнт тодорхой заасан газар байхгүй тул "монголчлоход" амархан)

37.7. Олон нийтийн радио, телевиз нь төлбөртэйгээр сонгуулийн аливаа сурталчилгаа явуулахгүй бөгөөд Сонгуулийн ерөнхий хорооноос тогтоосон хуваарийн дагуу төлбөргүй сурталчилгаа явуулна.
(Төлбөртэй явуулмаар байтал харин ч бүр төлбөргүй гээд заачихсан. Улсдаа мөнгө өгөхдөө дургүй гэж.)

37.8. Сонгуулийн ерөнхий хороо нь олон нийтийн радио, телевизээр төлбөргүй явуулах сурталчилгааны хуваарийг батлахдаа нам, эвсэл бүрт, түүнчлэн нэг тойрогт өрсөлдөж байгаа нэр дэвшигч бүрт тэнцүү хугацаа ногдохоор тооцож, холбогдох шийдвэрийг гаргана.
37.9. Олон нийтийн радио, телевизээс бусад радио, телевизээр сонгуулийн сурталчилгааг төлбөртэй явуулах бөгөөд төлбөртэй сурталчилгааны нийт хугацаа тухайн радио, телевизийн нэвтрүүлгийн нийт хугацааны 10 хувиас хэтрэхгүй байна.
(тодорхой хугацаа (минут) заагаагүй тул бас л "монголчлох" боломжтой)

37.10. Энэ хуулийн 37.9-д заасан радио, телевиз нь сонгуулийн сурталчилгааг явуулахдаа энэ хуулийн 37.8-д заасан зарчмыг удирдлага болгоно.

37.11. Нам, эвсэл, тэдгээрийн дэмжигч, нэр дэвшигч болон нам, эвслийн сонгууль эрхэлсэн байгууллага, түүний ажилтан, ухуулагч, бие даан нэр дэвшигчийн шадар туслагчаас сонгуулийн сурталчилгааны явцад дараахь үйлдэл, үйл ажиллагаа явуулахыг хориглоно:
(Миний ойлголтоор маш бөөрөнхий, тодорхой бус заалт. Яг хэдхэн хүн болохгүй юм шиг бичсэн байгаа биз. Монголчлох боломжтой)

37.11.1. сонгууль зарласнаас хойш нэр дэвшигчийг бүртгэж, үнэмлэх олгох хүртэлх хугацаанд сонгуулийн аливаа хэлбэрийн сурталчилгаа явуулах;
37.11.2. энэ хуулийн 37.3-т заасан хугацаанаас хойш санал хурааж дуустал аливаа хэлбэрээр сурталчилгаа хийх, түүнчлэн санал авах өдөр хүртэлх долоо хоногийн хугацаанд санал асуулга явуулах, дүнг хэвлэн нийтлэх, тараах;
37.11.3. нам, эвслээс нэр дэвшигч нь нам, эвслийн сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрт тусгагдаагүй амлалт авах, ийм агуулга бүхий аливаа үйлдлийг сонгуулийн сурталчилгаанд ашиглах;
37.11.4. төрийн болон бусад өмчийн хөрөнгөөр хөрөнгө оруулалтын чанартай ажил, үйлчилгээ явуулах;
37.11.5. энэ хуулийн 37.4-д зааснаас илүү материал тараах;
37.11.6. сурталчилгааны уриалга, ухуулах болон зурагт хуудас, зарлалыг барилгын хана, орц, хашаа, гэрлийн шон зэрэг энэ хуулийн 37.6-д зааснаас өөр газарт байрлуулах;
(эсрэгээрээ хамгийн их байрлуулдаг газруудын нэр байгаа биз)

37.11.7. энэ хуулийн 37.7-37.10-т заасныг зөрчиж сурталчилгаа явуулах;
37.11.8. оройн 23 цагаас өглөөний 10 цаг хүртэлх хугацаанд чанга яригч ашиглах;
(бидний хэлдгээр сонгуулийн шоу хэдэн цагт дуусдаг билээ, та мэднэ биздээ)

37.11.9. сонгуульд оролцохоос татгалзах, сонгуулийн болон бусад хууль тогтоомж зөрчихийг уриалсан агуулга бүхий сурталчилгаа явуулах;
(энэ сонгууль хууль бус болж байна хэмээн хэн нэгний гомдоллосон үгийг сонсож байсан. тэр нь цаашаагаа сонгуульд оролцохоос татгалзахыг бараг уриалчихдаг шиг санагдаад байх юм)

37.11.10. шашны зан үйл ашиглах;
37.11.11. сонгогч, түүний гэр бүл, насанд хүрээгүй хүүхэд, байгууллага, хамт олонд техник хэрэгсэл, тоног төхөөрөмж, мөнгө, эм тариа, хүнсний болон бусад эд бараа төлбөргүй тараах, хөнгөлөлттэй үнээр худалдах;
37.11.12. төлбөргүйгээр буюу хөнгөлөлттэй үнээр ахуйн болон эмнэлгийн үйлчилгээ үзүүлэх, эрүүл мэндийн үзлэг явуулах;
37.11.13. биеийн тамирын уралдаан, тэмцээн, баяр наадам, урлагийн тоглолт, төлбөрт таавар, бооцоот болон мөрийтэй тоглоом зохион байгуулах;
37.11.14. сонгогчдын саналыг татах зорилгоор хүлээн авалт, дайллага, цайллага, сонгуулийн бус олон нийтийн арга хэмжээ зохион байгуулах;
37.11.15. төрийн байгууллага, түүнчлэн төрийн өмчит болон төрийн өмчийн оролцоотой аж ахуйн нэгжийн тээврийн хэрэгсэл, бусад өмч хөрөнгийг төлбөртэй буюу төлбөргүйгээр сурталчилгааны материал хэвлэх, олшруулах, тээвэрлэх зэргээр сурталчилгаанд аливаа хэлбэрээр ашиглах;
37.11.16. төрийн жинхэнэ албан хаагчийг сонгуулийн сурталчилгаанд аливаа хэлбэрээр татан оролцуулах;
(Дээрхи бүгдийн талаар бол хэлэлтгүй ээ. Гол нь хэн зохиосон гэдэгтээ байгаа боловч холбогдох заалтаасаа болоод шууд монголчлох боломжтой.)

37.11.17. аль нэгэн нам, эвсэл, нэр дэвшигчийг дэмжих, эсхүл түүний эсрэг агуулгатай сурталчилгаа явуулахад арван найман насанд хүрээгүй хүүхдийг татан оролцуулах;
37.11.18. сонгогчдын санал худалдан авахад чиглэсэн бусад аливаа үйлдэл, үйл ажиллагаа явуулах.
37.12. Нам, эвсэл, нэр дэвшигч, нам, эвслийн сонгууль эрхэлсэн байгууллага, түүний ажилтан, ухуулагч, бие даан нэр дэвшигчийн шадар туслагч нь сонгуулийн сурталчилгаандаа аливаа шашны сургаал, жаяг дэгийн дагуу үйлддэг хурал хуруулах, сан тавиулах, майдар эргэх, жасаа уншуулах, даллага авахуулах, тахилга мөргөл үйлдүүлэх, овоо тахих үйлдэл, үйл ажиллагааг зохион байгуулсан, түүнд оролцсон, ийм арга хэмжээг санхүүжүүлсэн, шашны эд өглөгийн зүйл, хэрэгсэл тараасан бол шашны зан үйл ашигласан гэж үзнэ.
37.13. Нам, эвсэл, нэр дэвшигч өөрийн мөрийн хөтөлбөрт тусгасан иргэдийн шүтэх, эс шүтэх эрх чөлөө, төр, сүм хийдийн харилцаа, шашны талаархи бодлого, үзэл баримтлалыг сонгогчдод тайлбарлан таниулах үйл ажиллагааг энэ хуулийн 37.12-т заасан үйлдэл гэж үзэхгүй.
37.14. Дараахь газруудад сонгуулийн сурталчилгаа явуулахыг хориглоно:
37.14.1. төрийн болон нутгийн өөрөө удирдах байгууллага;
37.14.2. төрийн өмчит болон төрийн өмчийн оролцоотой аж ахуйн нэгж;
37.14.3. хүмүүнлэгийн, буяны болон шашны байгууллага;
37.14.4. сонгуулийн хороод.
(Хөдөө орон нутагт эдгээр байгууллагаас өөр газар гэвэл ганц 2 хувийн компаниуд л үлдэж байгаа даа. )

Торгуулийн хэлбэр нь:
37.17. Энэ хуулийн 37.1, 37.3, 37.7, 37.9, 37.10-т заасныг зөрчсөн хэвлэл мэдээллийн байгууллагыг 800000- 1000000 төгрөгөөр торгоно.
37.18. Энэ хуулийн 37.11.1-д заасныг зөрчсөн иргэнийг 100000-150000 төгрөгөөр, албан тушаалтныг 150000-200000 төгрөгөөр, нам, эвслийг 700000-900000 төгрөгөөр, бусад байгууллагыг 500000-700000 төгрөгөөр, 37.11.2-37.11.18, 37.12-т заасныг зөрчсөн ухуулагч, шадар туслагч, дэмжигч, нам, эвслийн сонгууль эрхэлсэн байгууллагын ажилтныг 150000-200000 төгрөгөөр, албан тушаалтныг 200000-250000 төгрөгөөр, нам, эвсэл, бусад байгууллагыг 700000-900000 төгрөгөөр, 37.11.3-37.11.10, 37.11.15-37.11.18-д заасныг зөрчсөн нэр дэвшигчийг 150000-200000 төгрөгөөр торгох ба энэ хуулийн 37.11.2, 37.11.11-37.11.14-т заасан зөрчил гаргасан нэр дэвшигчийг нэрийн жагсаалтаас хасна.
(Жил ирэх тусам талхны үнэ нэмэгддэг байтал энэ торгуулийн хэмжээ нь яадаг бол? )

Монголын сонгуультай болон улс төртэй холбоотой зарим сайтууд:
- мэдээж Их хурал болон Сонгуулийн Ерөнхий хорооны сайтууд
- бас намуудын сайтууд (нөгөө олон намуудаас хэдхэн л сайттай байхаа)
- Нээлттэй нийгэм Форумын Сонгууль
- "Улс төрийн товчоо"

- Сонгууль - 2004 гэж байсан (www.songuuli.mn) ажиллахаа болисон байна

Ингээд Америкийн улс төрчид болон намууд сурталчилгаагаа хэрхэн хийдэг талаар зарим мэдээллийг линк хийлээ.

- The Political Ads Database (WashingtonPost)
- ANALYZING MEDIA: Political Ads (хичээл)
- Political Advertising
- Bush in 30 Seconds
- Dissect-An-Ad
- The Role of Media in Elections: Helping Students Understand Media's Influence (хичээл)
- The Center for the Study of Political Graphics
- The Living Room Candidate: Presidential Campaign Commercials 1952-2004
- The 10 Funniest Ads of Campaign 2004
- This year's best political ads are online

Өнөөдөр орой Late night on PBS-ээр хөтлөгч Tavis Smiley Америкийн Ерөнхийлөгч асан, Нобелийн энх тайвны шагналт ноён Jimmy Carter-тай Палестин - Израйлын болон Ойрхи Дорнодын асуудал, "Palestine Peace Not Apartheid" номны тухай сонирхолтой ярилцлага хийсэн юм.

Watch the full interview.
Due to heavy demand, video may not always be available - especially during peak hours of 5pm to midnight ET. Please try back later if you are having problems.
Real player - 25.24 min.




... Following his #1 New York Times bestseller, Our Endangered Values, the former president, winner of the Nobel Peace Prize, offers an assessment of what must be done to bring permanent peace to Israel with dignity and justice to Palestine. (site)

source & photo: http://www.simonsays.com/content/book.cfm?tab=1&pid=522333
video source: www.pbs.org

Энэхүү номны тухай:
Jimmy Carter's new book is being widely criticized. The critics include people from across the political spectrum, including some who in the past had worked with or for Jimmy Carter. Here is a roundup of some of that criticism... (site)

source http://www.camera.org

Barack Obama Senator Obama US Yero'nxiilogchyn songuulid o'rsoldoxoor beldej bui tuxai bichij bsan.
Amerikchuudad enexuu "zaluu" uls to'rch "taalagdaj" exelj baina daa. Tereer bas ch ugui xo'orxon joke xiij chaddag er bololtoi. Zurag, videonoos xaragdana.
Uls to'rchid bolon oduud, TV show, yer ni bu'gd l youtube, myspace bolon internet orchin, medeelel texnologyg bu'ren xemjeegeer ashiglaj chadaj bgaa biz. Ta Obama geed Youtubed xaigaad u'zeerei.



photo http://obama.senate.gov/photo

US Senatyn negen gishuun utsaar yariltslaga o'gch baixdaa bie ni muudan (emnelgyn ner tomiyog sain medexgui ee. gexdee tarxind ni tsus xarvasan gej oilgood baigaa. bi buruu baij bolno) tarxuny mes zasald orson bilee. Suulyn medeegeer mes zasal amjilttai bolj bie ni deerdej baigaa um baina.
"Xervee" gesen asuult taviad ed nar tuundee xariultsgaaj baina. Xervee enexuu erxem senatyn gishuunees tatgalzaxad xu'rvel usl to'ryn no'xtsol baidal, actually uls to'ryn xaritsaany tentsver o'orchlogdox magadlaltai bolj bui um. 50:50 xaritsaa togtox magadlal baigaa um. Uls to'rchid bolon uls to'ryn namuud to'diigui irged odooxondoo ene talaar bish erxem Senatyn bieyn baidal deerdeesei getsgeej baina.

The Balance Of Power
Sen. Tim Johnson's sudden illness has prompted much discussion about whether control of the Senate will swing back to the Republicans. Gloria Borger looks back to see if there are any precedents.

watch the video news via: RealVideo

source: http://www.cbsnews.com/

Iraq study Goup -yn gargasan Iraqyn talaarxi du'gnelt, zaavarchilgaa ni Bush axad xerxen no'loolox ve? Dagax uu or?
Minii bodloor odoo xamgyn ix "gantsaardaj" bui xun bol Bush ax. Bolj o'ngorson songuuli tu'unyg gantsaardald xu'rgesen. Ard tumen ni dainy esreg, songuulyn dun ni namynx ni esreg. Xel am ixtei yed ni sain naiz Tony ni demjij irlee. Irsneeree Amerikchuudad axyn naiz gedgee xaruullaa. Yadarsan tsagt naiz gedeg bxaa.
Bush ax bas ch ugui zo'ruud. Bagagui zo'ruud. Enexuu report garaxaas saryn omnoos l garax u'r dung ni medej, to'soolj bsan tul zo'ruudlen o'oriinxoo bair suuria batatgasaar, tailbarlasaar irsen. Songuulyn yed ch enexuu Iraqyn asuudal Amerikchuudyn "number 1" asuudal bsan gedgyg oilgoj bsan ch bas l zo'ruudlen tailbarlasaar irsen. Daanch songogchid ni oilgoogui. Uls to'r, no'xtsol baidal soligdson ch zo'ruudleed l. Zo'ruud bx ni ch argagui. Gexdee ene ni "dain". Daind yalax uu esvel daisandaa yalagdax uu gesen asuultuud axyn o'mno tulj irchixeed baina.

Tony Blair Chats With Couric
British Prime Minister Tony Blair sat down with Katie Couric to talk about the Iraq Study Group's report and his unwavering support for the war in Iraq. Video: Real player
(source: http://www.cbsnews.com)

Bush Still Optimistic On Iraq
After meeting with British Prime Minister Tony Blair, President Bush agreed that losing in Iraq would be a disaster. But how willing is he to adopt the Iraq Study Group's ideas? Jim Axelrod reports. Video: Real player
(source: http://www.cbsnews.com)

The Top 79
by Nikki Tundel, Minnesota Public Radio
December 6, 2006
Real player - Listen to feature audio
St. Paul, Minn. — It's that time of year when people can't help but compile lists. The top movies of the year. The top songs of the year. The top reality shows of the year. Today the Iraq Study Group offered up its contribution: the top 79 recommendations for U.S. policy in Iraq.
(source http://minnesota.publicradio.org)

Freedom Of Press
Iran uls xevlelyn erx cho'loog jinxene utgaar xaaj exellee. Ameriktai xiij bui uls to'ryn temtsynx ni neg xelber bx. Gexdee ard tu'mniixee amyg taglaj, nu'dyg boon temtsel xiinee gej!
Censorship fears rise as Iran blocks access to top websites
Robert Tait in Tehran
Monday December 4, 2006The Guardian
Iran yesterday shut down access to some of the world's most popular websites. Users were unable to open popular sites including Amazon.com and YouTube following instructions to service providers to filter them. (site...)

Iran: A "world power" of censorship
Dec 5, 2006Ars Technica
...When Internet users think of government censorship, they often think of China, which runs the world's largest filtering operation. But Iran's not far behind, and a recent spate of new blocks has now cut off access to Wikipedia, the Internet Movie Database, YouTube, and Amazon for most Iranians, according to recent reporting by the Guardian. (site...)

Uls ornuudyn xuvid xevlelyn erx cho'loo yamashuuxan bdag ve?

(map - http://www.nationsonline.org/oneworld/map/press_freedom_map.htm)

"Map of Press Freedom 2006 Edition": Now covering 194 countries and territories, Freedom of the Press: A Global Survey of Media Independence provides numerical rankings and rates each country's media as "Free," "Partly Free," or "Not Free."

Za tegeed Mongolynxoo tuxai sonirxii.

Freedom of PressFreedom
Mongolia (2006)
Freedom of speech and of the press are protected by law in Mongolia, and the government generally respects these rights in practice. Censorship of public information is banned under the 1998 Media Law, which also prohibits the government from owning or financing media outlets. The State Secrets Law limits access to government information to a degree, as many archived historical records have been given a classified status. Government officials have at times filed libel suits against media or launched tax audits against publications in the wake of critical articles. Libel charges are hard to defend against, because Mongolian law places the burden on the defendant to prove the truth of the statement at issue. To avoid being sued for libel, many independent publications practice a degree of self-censorship.

The government monitors media content for compliance with antiviolence, antipornography, and antialcohol content restrictions as well as compliance with tax laws. While no direct government censorship exists, journalists complain of indirect forms of censorship such as harassment and intimidation. In preparation for the 2005 presidential elections, the Mongolian Journalists Confederation issued ethical guidelines on election coverage, including the need to provide balanced coverage of the candidates and to refrain from accepting bribes for coverage.

Although independent print media outlets are common and popular in cities, the main source of news in the vast countryside is the state-owned Radio Mongolia. However, state-owned media are generally free of political control. The government is slowly implementing a 1999 law requiring state broadcast media to be transformed into public corporations. In October 2005, the coalition government announced plans to convert Mongol TV and Radio into a public broadcasting entity. Mongolians have access to local, privately owned television stations, English-language broadcasts of the BBC and Voice of America on private FM stations, and, in the capital city of Ulan Bator, foreign television programming via cable and commercial satellite systems. In this country of 2.5 million, only 220,000 people are internet users, a number calculated at less than 10 percent of the population. Owing to widespread poverty in Mongolia, the internet has yet to serve as a significant source of information.

http://www.freedomhouse.org/template.cfm?page=251&year=2006

Minii, bidny medex xo'rsh Oros oron maani ingej xuvirch bgaa ni xaramsaltai. Ocheni jali.Xet u'ndserxeg u'zel gazar avch xalzan tolgoitnuud xariin irgedyg zodox tsoxix ni yu ch bish bololtoi.
Shine Oros gesneer bid orostoi o'rnii asuudlaa shiidsen maani mongolchuud bidendee "az" bolson. Xervee ''shine" orosuudaas o'roo nimgelexyg xu'svel hehe yun nairamdal, yun mongol gej l sonsox bxdaa.

Demonstrations In Russia

Thousands of right-wing demonstrators took to the streets of many Russian cities to demand the expulsion of immigrants and other minorities. Beth Knobel reports.

source from cbsnews.com

Will Dems Try To Raise Taxes?
With Democrats taking control of Congress, one in three Americans think taxes will go up, according to a CBS News poll. As Sharyl Attkisson reports, there could be some changes coming. (videog zurgan deer darj uzne uu)

source from www.cbsnews.com

US negen songuuli ni bariandaa orj, daraagyn songuulyn garaa exellee. Sayaxany songuulyn o'mno nileen xeden xel am, budliand xutgaldan dain deeree dajin nemsneeree ulaantnuud bair suuria aldaj, tsenxertnuud ni todorloo. Medeej ulaantnuud gol bair suuria bu'rmoson aldaxguin tuld 2008 ony songuulid nileen xu'chtei uzex xereg garch baina. US uls tor xerxen o'rnoj delxiin uls tord yaj nolooloxyg xaraxii.

Endex songuuli minii oilgoltoor ix taivan boldog bololtoi. Bi tom xotod bish tul zarim uur amisgalyg medrexgui baij bolox um. Yeronxiidoo ix namuun taivan, xumuus ni tus tusiinxaa ajlyg xiigeed l ter uls to'ryn songuuli geed ix xuch xayad, ajil to'rloosoo xazaidggui um baina. Neg xunees songuulid xerxen beldej baina gej asuuj sonirxoj u'sen um. Tereer yaxav xeden jil rep-uud to'r barilaa. Zarim umyg ni solix xeregtei gesen bodoltoi bsan um. Ed nar US-aas olon ajlyn bair gadaadad (china, india, taiwan) gargasan tul olon Amerikchuud ajilgui bolson,deer ni tsalin bagassan gesen um. Bas gadaadaas xuuli busaar orj iregchidyg zogsooj chadaagui xemeev. Uchir ni gadaadyn xuuli bus xumuus bidny ajlyg mash baga tsalingaar xiiiged ene ni bas l bidny ajlyn bair, tsalind no'loolj baina gev. Jishee ni tereer tsagt 15$-yn tsalintai ajillaj baixad negen mexic tuuni ajliig 5-7$-t xiine xemeen nadad tailbarlasan um. Dainy xuvid tereer US yalalt baiguulax xeregtei. Democ-uud to'rd garval tsergee tataj magadgui. Xervee tatval daisnuud" bidny nutagt "end" bidentei daitax bolno. Tiimees bid "end" bish "tend" baildax, daitax xeregtei gej oilgoj yavdgaa xelsen um.

Uls torchdyn ineesen tom xo'rguud, namuudyn plakatuud xaragdaxgui. Zo'vxon ners bichsen minii bodloor 60x80-yn xaritsaatai sambar gazart end tend golduu bidny nerledeggeer 4 or 3n zamyn uulzvar deer zooson xaragdsan. Delguur and olon niityn gazruud uls to'ryn talbar boldoggui ni ix zugeer sanagdlaa. TV-eer namuudyn bolon ner devshigchyn tolbotrei reklamuud and surtalchilgaa yavax um. Xen negen ni buruu zuil xiisen baix um bol teriig ni barimttai ni gargaad bi ingexgui, ta iim xun songox uu gesen baidlaar l xedxen second. TV surtalchilgaa unetei bdagtai xolbootoi baix.

Bas bi songogdvol tiim iim asuudlyn to'loo ajillana geed l. Ter ni golduu democ-yn xuvid dainy esreg, repub-iin xuvid terroristuudaas ex ornoo xamgaalna geed. Ajilyn bair nemegduulne. Eruul mendyn tolboryn asuudlyn tuxai enee teree geed l. Bas baigali orchin. Education. neg iimerxuu tovchdoo...

Already Ready for 2008? By Erik Gunther Tue, November 14, 2006, 2:00 am PST

Soon after the last Diebold voting machine powered down safely on Election Day, candidates for the 2008 Presidential Election began to line up. The latest entrant to stoke the flames of Search is former NYC Mayor Rudolph Giuliani, who filed papers to create a Presidential exploratory committee. (site)